quocbaoTODAY

Marlen Vienna fountain pen

Lý do chọn:

- Marlen Vienna là sản phẩm Ý thủ công
- Tôi vốn thích thành Vienna, có một thời Trung cổ huy hoàng, cái nôi của nghệ thuật, khoa học, âm nhạc và ẩm thực.
- Cái tên Marlen Vienna nghe dễ chịu, mềm mại như câu thơ
- Vỏ bút làm bằng nhựa cây tự nhiên, nắp bạc gia công bằng tay
- Cơ chế bơm mực lateral button (mechanical ink-sac squeeze)
- Ngòi vàng 14K mềm

Sẽ review khi nhận được và viết thử.

Specifications :-

Khu thương xá Tam Đa đã bị dỡ bỏ nhiều ngày nay. Mấy lần tôi định viết về những kỷ niệm liên quan đến nó, mà lần lữa chuyện này chuyện kia chưa viết được.

Sáng nay đi qua, thấy từng tốp nhân công đang điều khiển cần trục hốt xà bần ở góc Công Lý - Lê Thánh Tôn, chợt chạnh lòng.

Jotting down ở đây làm dấu. Để dặn mình sẽ viết.

Tạp bút về Lê Uyên Phương được anh Phạm Kim đăng lại trên báo Người Việt Tây Bắc, Hoa Kỳ.

Tôi ngồi rất sớm ở Kita, từ góc này nhìn bộ hành băng ngang các zebra crossings thấy hệt như Abbey Road, lúc Tứ quái đã băng ngang con đường chỉ để chụp một bức ảnh và Paul đi chân đất. Nắng chưa lên. Americano coffee thơm lừng như một bài hát.

Tôi ngồi rất sớm ở Kita. Baudolino của Eco mở sẵn trên iPad nhưng tôi không đọc. Những lúc thấy mình ngốc nghếch, tôi thường tìm Eco, đọc chút gì đó, xoay xở thoát khỏi mê cung của ông để tự hào mình thông minh lên chút đỉnh. Nhưng không phải lúc này.

Lúc này tôi không muốn ngốc nghếch (mặc dù có thể vẫn thế).

Những người thông minh (hơn tôi) thường dạy, hãy để lòng mình chứa đầy tâm trạng rồi hãy viết. Viết gì cũng vậy, nhạc, thơ, văn, phải biến mình thành cái château d’eau cung cấp nước cho toàn thành phố.

Tôi thì vẫn viết khi rỗng.

Tôi thích rỗng hơn. Tâm trạng đầy ứ, tôi không viết được gì, chỉ muốn đi ngủ, như sau một bữa tối quá nhiều đạm.

Sao người ta lại có thể viết khi kín đầy tâm trạng được nhỉ? Khi ấy, người ta moi từng đợt tâm trạng ra xếp thành tác phẩm giống như anh Tàu bán chạp phô bày hàng?

Tôi viết khi lòng mình đang là một vùng trắng tinh khiết.

Có người hỏi tôi, có phải nhờ những sự việc hung ác mà Hội âm nhạc và báo chí gieo cho tôi vào năm 2004 mà tôi có được Tales không.

Tôi bảo không. Những thứ như thế không làm nên tác phẩm nào cả. Chúng chỉ làm nên một cuộc ly dị. Có thể hiểu rộng nghĩa ly dị ở đây tùy thích.

Tales được khởi viết sau Bình Yên, ngay khi cảm giác lâng lâng của cái đĩa thành công vừa lắng xuống, lòng tôi vừa yên lại.

Tôi không bao giờ viết khi đang hết tiền, khi con đang ốm, khi mẹ đang cấm cảu vì chuyện gì đó. Tôi cũng không viết khi tài khoản vừa có tiền, khi ăn quá no, khi quá vui hoặc quá say. Tôi cần có một trạng thái tinh khiết (dĩ nhiên là tương đối).

Mặc dù không được thông minh cho lắm, tôi viết nhanh.

Nên tôi cũng chẳng phải khổ sở cố làm mình thành rỗng trong mọi lúc.

Bạn tôi, ca sĩ/nhạc sĩ Pháp Guillaume Payen gửi điện thư:

Tao cũng làm việc nhiều, như mày. Tao đang chơi nhạc và hát cho một buổi diễn lịch sử mùa hè cùng với bạn tao là Gérard Yon: “Les Flammes Du Souvenir”.

- Guipa

Tôi quen biết Guillaume qua nhiếp ảnh trước. Gặp và quý nhau qua tác phẩm ảnh, rồi mới vỡ lẽ cả hai đều là dân nhạc.

Tôi thích nhạc Guillaume, rất Pháp [hiểu theo nghĩa không Mỹ hóa hay Phi hóa] và rất trí thức.

Những ngày bão rớt đã qua. Saigon sáng nay lung linh nắng, mặt người bừng sáng.

Đã nhiều lần tôi muốn viết về Umberto Eco, tác giả Ý duy nhất mà tôi yêu mến - thậm chí trên cả yêu mến, phải là thán phục sâu sắc mới đúng. Nhưng chính vì thán phục, tôi lại đâm ngần ngại. Cứ hình dung ra nụ cười hiền minh đằng sau điếu xì gà không đốt của ông, là chẳng còn dám viết gì nữa.

Nhưng tôi học Eco để trở thành một người kể chuyện giỏi. Ông nói, bất cứ thứ gì trên đời cũng hàm chứa những câu chuyện thú vị, từ việc một hạt mầm nảy thành cây đến các đề tài khoa học cao vời.

Như vậy, khi làm cho một album mới, tại sao tôi không kể cho công chúng của mình nghe toàn bộ quá trình công việc, từ khi phôi thai ý tưởng đầu cho đến khi hoàn tất? Với tất cả các lượt nháp, thử/sai, các chuyện buồn vui, đáng chán và đáng mừng trong suốt quá trình?

Tại sao không, nhỉ?

Ở căn nhà nhỏ ngày xưa của mẹ tôi, tôi đóng một kệ sách treo tường bằng gỗ tạp ba ngăn, ở ngay vì tường ngăn cách phòng ngoài với nhà tắm. Trên đó, sách xếp đặc kín. Tôi còn dành một góc tầng trên cùng để cất bộ sưu tập vỏ bao thuốc lá - ở đó có những hiệu những dòng ta chỉ thấy trên sách báo, như Gitanes, Stuyvesant, Chesterfield. Khách đến nhà, có lẽ chẳng ai là smoker thứ thiệt, nên không hề liếc mắt đến mớ vỏ hộp… quý giá kia đến một lần, mà chỉ chăm chăm dò tìm trong dãy sách những cái nhan đề. Nhan đề, là gọi tắt: nhan có vấn đề. Nổi Loạn của Đào Hiếu, nhác trông đã ồ lên, ôi bậy thế. Chân Dung Nhà Văn của Xuân Sách, chưa kịp tỏ đã ối ối, sao lại có cuốn này ghê thế. Rồi Làm Đĩ của Vũ Trọng Phụng, Người Đẹp Say Ngủ của Kawabata, thế nào cũng được khách rút ra khỏi kệ (rồi đặt lại sai chỗ) hoặc ít nhất cũng sờ vào, xốc xếch cả dãy sách tôi đã xếp rất ngay ngắn. Bên dưới những ngăn treo đó, là chiếc divan tôi vẫn nằm nghỉ trưa, nơi ưa thích nhất vì chỉ cần với tay là rút được sách đọc ngay. Sau này, khi bà ngoại tôi nằm bệnh liệt giường, chiếc divan nhường cho bà nằm. Từ ngoài cửa trông vào, cách bài trí như thế rất sái về phong thủy: ta có cảm tưởng những ngăn kệ nặng nề sắp sụp xuống đè người nằm dưới. Tôi thấy không ổn. Thêm nữa, mẹ tôi cứ cằn nhằn sao tôi trữ lắm sách “bậy bạ”, mang tiếng quá. Thế là tôi quyết định gỡ bỏ kệ, rút hết sách xếp vào mấy thùng carton to. Và tất nhiên không mua thêm sách mới nữa.

Thực ra vài thùng sữa chỉ là cái gia tài rơi rớt. Nhà tôi mất sách nhiều lắm rồi, sau mấy đợt thu gom văn hóa phẩm tàn dư chế độ cũ. Toàn bộ loạt sách giáo khoa từ lớp Năm (lớp 1) đến Đệ Nhất (lớp 12) ngày trước mẹ tôi có đủ, đã đem nộp phường hoặc đốt ngay trước nhà. Sách Tự lực văn đoàn, tạp chí Văn, Sáng Tạo, kinh Phật, thì đem gửi cho các gia đình quen, họ bỏ sách vào bọc nylon vứt xuống đáy hồ nước - nhà cửa Saigon xưa luôn có một hồ chứa nước ăn xây ngay chỗ “sàn nước”; nhưng đến lượt các nhà cứu-độ-sách này cũng ly tán, đi kinh tế mới hoặc ra ngoại quốc. Sách tan tành. Khi đã có đồng ra đồng vào bằng việc dạy thêm, tôi ra chợ sách cũ Đặng Thị Nhu tìm mua lại được một số, nhưng nào có thấm gì.

Tôi đặt nhan bài tạp văn này là Thú Sách, chẳng phải vì sợ phạm vào cụ Vương Hồng Sển (”thú chơi sách”), mà vì chính tôi cũng nhập nhằng nước đôi giữa việc sưu tập sách và đọc sách. Có tiền mua sách chất đầy nhà cho vui mắt, hay là đọc hết kho sách ấy? Gia đình tôi đã từng có, rồi mất, bao nhiêu là sách - thì bây giờ thử hỏi có hứng thú để chơi sách nữa không? Còn đọc, sao phải đọc nhiều làm vậy?

Lúc mua căn hộ riêng, mười năm trước, tôi đóng ngay một kệ sách lớn. Nhưng chứa sách không bao nhiêu, chủ yếu là băng đĩa và các bìa hồ sơ công việc. Khi ấy vừa có sách điện tử dạng PDF, tôi a dua phong trào nhưng bằng một cách rất cổ lỗ, là in hết ra giấy. Tôi không quen đọc trên màn hình, đến giờ vẫn vậy. Hiển nhiên là kệ sách không kín thêm chút nào, chỉ có giỏ rác trong phòng ngày nào cũng đầy ắp giấy lộn.

Amazon bắt đầu cho khách hàng Việt đặt sách, tôi mua rất nhiều, suốt mấy năm ròng tháng nào cũng mua. Sách chuyên môn âm nhạc, sách nhiếp ảnh, tự điển, chứ không có sách văn học. Mãi đến năm 2007 tôi mới… về với văn chương, và khi ấy kệ sách mới đầy dần.

Mua sách, tôi có ý thích mua bản dịch Việt ngữ ở nhà sách rồi đặt Amazon đúng cuốn đó, nguyên tác. Đọc thì đọc song song, đối chiếu. Như vậy, tôi tốn thì giờ gấp đôi bình thường, song lại được cái thú không gì sánh nổi là nghiệm xem một ý tưởng gốc đã bị méo mó đến đâu khi chuyển sang Việt ngữ, đặc biệt là tiểu thuyết Coetzee và truyện trinh thám [phải nhại câu quen thuộc của nhà Nhã Nam, "vì… dịch người ta có thể đi xa đến đâu"]. Nhưng bắt giò dịch giả chỉ là chuyện “extra”, cái quan trọng là ta được thưởng thức một tác phẩm hai lần, ở hai không khí ngôn ngữ khác nhau. Đây là nói trường hợp bản dịch tốt.

Có mua sách thường xuyên, mới điểm được nhà xuất bản nào tử tế. Có mua sách thường xuyên, mới biết các dịch giả nào nhác thấy tên là nên bỏ qua, trừ phi ta muốn mọi thứ nghiêm chỉnh đều thành tiểu phẩm hài. Có mua sách thường xuyên, mới biết ta tốn tiền đến đâu.

Còn hỏi sao phải đọc nhiều và đọc không ngưng nghỉ như thế, thì tôi không biết đáp sao. Google một phát với từ khóa “lợi ích của đọc sách”, bạn có ngay hàng nghìn câu trả lời. Dĩ nhiên ngoài những lý do chung chung, kiểu như “món ăn tinh thần tối quan trọng”, “mở mang kiến thức”, “nâng cao trình độ”, “để biết yêu quý di sản văn hóa nhân loại”, tôi có những lý do riêng - mà có khi chả có lý do gì. Tôi đọc, vì tôi không thể không đọc, thế thôi.

Sách cũ giờ đang là mốt. Mốt sinh ra cũng kỳ, đúng vào lúc thoái trào của nghề buôn sách cũ. Đức Kỳ Thư, bạn tôi, hình như bỏ nghề đi biệt tích. Các nhà sách cũ uy tín đều dẹp tiệm. Khu chợ sách cũ Trần Nhân Tôn thì chỉ nên vào khi ta cần tìm Thời Trang Trẻ với Áo Trắng. Nhưng sưu tập sách cũ lại là thú chơi hiện đại, biểu lộ một phương cách sống chậm, về nguồn, tìm lại các giá trị từng bị quên lãng, bị ruồng bỏ. Nhiều nhà sưu tập sách cũ còn rất trẻ. Với những người này, tìm sách cũ không phải để nhớ lại (vì họ đã trải qua đâu) mà để tìm biết lần đầu những thứ (nghe nói rằng) rất hấp dẫn. Chơi sách cũ, nhìn từ góc ấy, cũng giống như tôi chơi vỏ bao thuốc lạ. Là chơi chứng tích xã hội/văn hóa, những chứng tích không thuộc về mình.

Gì thì gì, nó cũng là thú lành mạnh. Đây là tôi nói thú chơi vỏ bao thuốc của tôi, không phải thú chơi sách. Tôi sưu tập vỏ bao để ngắm chứ có để hút đâu mà hại.

Còn thú (chơi/mua/đọc) sách thì dứt khoát là lành mạnh rồi.

[cho chuyên trang Thị Dân, báo TTVH & ĐÔ tháng 8/2010]

Mưa suốt từ chiều qua. Bây giờ, bảy giờ sáng, trời vẫn còn nặng màu chì. Nhưng cà phê thì vẫn thơm và điếu thuốc đầu ngày vẫn ngon.

Hai bố con ăn bữa chiều ở Kita ngày hôm qua. Xúp kem, spaghetti, bạn Tom hết sức thỏa mãn. Bố cũng thỏa mãn vì vừa ăn vừa viết được ít dòng nhạc linh tinh [gọi cho sang là "ý tưởng"] vào sổ Moley.

Tập đàn cả buổi tối. Cây đàn cổ điển mà Minh Hương đóng theo ý tôi hai năm trước, sẽ kêu hay khi tâm trạng tôi tốt. Không có mũi tên ngược, bằng cớ là nhiều lần đem đàn vào studio, đàn kêu rất hay [không phải tích tịch tình tang như đàn Thạch Sanh] mà tôi có thấy vui đâu. Nhưng ít hôm gần đây, cả đàn lẫn người đều happy.

Phùng Tuấn Vũ bảo phải cho đàn nghe nhạc hàng ngày để các thớ gỗ “cảm” được nhạc, cây đàn sẽ “vui”. Vấn đề là cho nó nghe nhạc gì. Hồi trước tôi thử mở Stravinsky mấy hôm, cầm đàn lên thấy như nó không phải của mình, nó điên điên. Mahler, Chopin thì đỡ hơn. Hoặc Albeníz. Hay là đi tìm cho nó Hương Lan hát Dạ Cổ Hoài Lang?

Chị Hồng Viết Tân hỏi, cái bài gì gì chỉ có guitar B. mới làm cho Mai Khôi ["Guitar và Biển" của Hoài Chung] tiếng guitar hay quá, ai chơi vậy. Tôi bảo em. Chị Hồng nói trời ơi hay lắm, chị cứ tưởng Dũng Dalat. Tôi nói Dũng nó nghe được nó buồn chết đấy. Giống vụ anh Vỹ nói với Khôi, bài “Sen Em” hồi trước anh cứ tưởng QB viết, Khôi nói anh nói vậy là sỉ nhục anh B. rồi.

Thôi tập đàn tiếp.

Khi xem đến đoạn kết phim Léon (tức The Professional, đạo diễn Luc Besson), bài hát ở đó làm mắt tôi mờ lệ. Bấy giờ là năm 1996. Cũng nhờ phim này, tôi đem lòng yêu mến Natalie Portman và Jean Réno. Bài hát ấy chính là “Shape of My Heart” của Sting.

Điều này, tôi có lần kể cho Déborah François trong một email thăm hỏi ngắn.

Còn Sting thì nói về bài hát như sau:

“I wanted to write about a card player, a gambler who gambles not to win but to try and figure out something; to figure out some kind of mystical logic in luck, or chance; some kind of scientific, almost religious law. So this guy’s a philosopher, he’s not playing for respect and he’s not playing for money, he’s just trying to figure out the law - there has to be some logic to it. He’s a poker player so it’s not easy for him to express his emotions, in fact he doesn’t express anything, he has a mask, and it’s just one mask and it never changes.”

Sáng cuối tuần, lên Kita ngồi thật dễ chịu. Tennessee Waltz lâng lâng. Cà phê rất ngon. Nhìn xuống dưới kia, lối đi cho bộ hành kẻ vạch trắng sáng bừng trong nắng. Thư thái lạ thường. Ôi, nhạc thì nên nhỏ nhẹ thế này chứ ai lại ầm ĩ như những quán phổ thông “bình dân học vụ”.

Hình như tiệm này cùng chủ với Au Parc Hàn Thuyên.

Khăn ăn sạch thêu rua lịch sự. Bữa sáng tuyệt ngon.

Tối qua ngồi tập đàn, viết được gần xong một bài hát mới. À la Dominic Miller. Giờ ngồi viết lời.

Ai bắt anh thành nghệ sĩ?

Không ai cả.

Người bồi ở quán ăn làm việc là do nhu cầu xã hội: khách hàng cần có anh ta. Người phu xe, người thợ may cũng thế. Có những nghề ấy, vì xã hội cần.

Không ai cần nghệ sĩ cả.

Hay đúng hơn, nghệ sĩ không bị ai bắt buộc mà thành. Chỉ là bản thân hắn ta muốn.

Thế thì có gì mà vênh váo?

Nhớ Dương Minh Long nói: ả điếm đứng đường là đứa có nghề nghiệp hẳn hoi, chứ còn nhiếp ảnh gia chưa bao giờ là nghề cả.

Ừ, làm gì có nghề nghệ sĩ.

Ngày 16/10/1996, Sting diễn ở sân vận động Phan Đình Phùng, Saigon, trong đợt du diễn mang tên Mercury Falling, đúng hai ngày sau khi rời Bangkok.

Lúc đó, thú thật, nếu không nhờ mớ đĩa của Lê Hải, tôi không biết gì về Sting.

Lúc đó, tôi đang rất say sưa với công việc giới thiệu nhạc trẻ ngoại quốc ở báo Tuổi Trẻ, giống như Lê Hải, Hải Ninh, Tuấn Khanh, Danh Đức. Khác với những người đó một chút, tôi là “con ghẻ” của báo Tuổi Trẻ, tự thân vận động, không được hưởng chút biệt đãi nào. Buổi sáng rehearsal ở sân Phan Đình Phùng, tôi ngồi ăn sáng ở Givral và liên lạc với tòa soạn tìm vé hoặc thẻ vào cửa. Một vị trong ban biên tập trả lời, “Muốn tiến thân trong nghề báo thì bỏ tiền túi ra mà mua vé”. Nhuận bút ba tháng cũng không mua nổi một vé xem Sting. Tôi xoay xở mãi đến chiều muộn mới được một cậu bảo vệ hứa dẫn vào. Tôi đến muộn, không đứng dưới xem được mà phải luồn trong cánh gà, có khi đứng tận khu nhà vệ sinh nghe âm thanh vẳng lại. Một phần show sau đó được chiếu lại trên TV vào chiều chủ nhật - lúc ấy tôi mới được xem kỹ.

Mà như đã nói, tôi không biết gì về Sting ngoài vài dòng tiểu sử chắp nhặt từ các bài báo Paris Match, Lui, Rolling Stone lẻ tẻ.

Nhưng tôi bị ấn tượng mạnh khi Sting dạo đầu Fragile bằng một đoạn ứng tấu Leyenda (Asturias) của I. Albeníz. Nỗi sửng sốt đã thôi thúc tôi đề nghị Sting một cuộc gặp ngắn, không quá nửa tiếng đồng hồ. Và câu chuyện cũng chỉ xoay quanh bài Fragile (mà tôi ngây ngô phát âm kiểu Pháp), về nhạc cổ điển, về nhạc pop Anh đương đại.

Sau buổi gặp gỡ ấy, tôi tập lại Asturias suốt một tháng ròng.

Đầu năm 2003, khi cà phê sáng với Từ Phương Thảo, Việt Tú, Chu Minh Vũ, Trần Thu Hà, Lê Hiếu, Tấn Minh ở Phố, Lý Thường Kiệt Hà Nội, tôi đã nhớ lại kỷ niệm buổi tối ấy. Tôi đã đọc cho các bạn nghe vài câu Fragile và viết lời Việt cho nó, chỉ trong vòng mười lăm phút khi quay về khách sạn…

(sẽ viết tiếp khi có thì giờ)