RSS

già đi, người ta yêu khác đi?

Wed, Oct 15, 2014

0 Comments

Tuổi trẻ yêu bằng sự sáng rỡ và hồn nhiên của khối năng lượng tươi mới họ đang cất giữ. Họ không cần huy động năng lượng, nó luôn ở đó, sẵn sàng để sử dụng; những người trẻ yêu không phải nghĩ, và nếu có buồn, bản thân nỗi buồn vẫn chứa năng lượng tích cực.

Già đi, người ta không còn sở hữu nguồn năng lượng tinh khôi ấy nữa. Năng lượng tích cực nếu còn, thì đã được dùng cho chuyện khác—công việc, gia đình, các mối lo toan, sức khỏe thể chất. Già đi, tình yêu vì thế nhiều lý trí hơn, có cân nhắc hơn, xem đâu là ưu tiên số một ưu tiên số hai, nên mất đi sự hồn nhiên là do vậy.

Nhưng dù có cân nhắc hơn thiệt giỏi đến đâu, nỗi buồn khi chia tay của người lớn tuổi vẫn cứ là một nỗi buồn nặng nề, nặng hơn nhiều so với nỗi buồn tuổi trẻ. Một mất mát là một đau đớn. Mối tình ngắn hay dài, đau như nhau. Bị rút kiệt sức lực, bị vét cạn. Hậu chấn tình yêu rất khủng khiếp, mà trong nhiều trường hợp hay bị hiểu nhầm là vì hồi nhớ kỷ niệm. Tôi không chối: kỷ niệm dù nhiều hay ít, vẫn cào cứa tâm can. Nhưng nỗi đau vì tiếc khoảng thời gian vàng son không đến mức làm người ta gục ngã. Nỗi buồn khi tan vỡ đến từ nguồn cơn khác. Từ cảm giác có lỗi là mình đã bỏ mặc người kia, cho dù lỗi của ai đi nữa.

Người già yêu kiểu cưu mang, nâng đỡ, nên mới nảy sinh mặc cảm có lỗi như thế.

(…)

Continue reading...

tôi viết dễ dàng hay khó khăn?

Wed, Oct 15, 2014

0 Comments

Nếu chỉ nhìn vào tiến độ công việc hiện tại của tôi—phối một ca khúc trong nửa giờ, viết một thanh xướng kịch trong hai tháng, một ca khúc trong hai mươi phút—thì ai cũng sẵn sàng công nhận tôi viết quá dễ dàng, nhanh chóng. Như chơi, chẳng tốn bao nhiêu sức. Thật ra, tốc độ hôm nay của bản thân tôi là kết quả những cố gắng không ngừng nghỉ trong hai mươi lăm năm.

Đó là mùa xuân năm 1989. Cho đến lúc đó, tôi đã có một ít tác phẩm chuyển soạn cho đàn guitar độc tấu, một vài tứ tấu, song tấu tự sáng tác, nhưng mảng ca khúc thì hầu như còn trống không. Tôi đã thử viết, rất vất vả, vắt óc đến kiệt sức mà bài hát chẳng ra sao. Những ngày Tết năm 1989 đó, tôi tự nhủ, mình phải viết được ca khúc, dù khó đến mấy, vẫn phải tập luyện đến khi nào viết được mới thôi. Thế là tôi viết ngày viết đêm. Những cuốn tập chép nhạc mua sẵn ở Fahasa không đủ, tôi kẻ dòng nhạc trên giấy ca rô để tập viết. Thay vì đi theo cách các nhạc sĩ đàn anh đã làm, là viết lời trước nhạc sau, tôi làm ngược lại: viết ra những giai điệu đến khi hoàn chỉnh, hay ít nhất, cân phương đàng hoàng, rồi mới soạn lời ca. Năm 1989, tôi viết hơn bảy mươi bài—tôi không dám gọi chúng là những ca khúc—ở dạng bài tập. Bài duy nhất sử dụng được sau đó là “Trường Xưa Tìm Lại”, thoạt tiên do Dương Hòa, một sinh viên của tôi hát, rồi Khắc Dũng và mãi về sau là Quốc Thiên đã ghi âm.

1990, tôi viết hơn trăm bài tập.

1991, gần hai trăm bài. Chỉ sử dụng hai bài “Tàn Phai” và “Em Về Tinh Khôi”.

Vậy đó, tôi vốn dĩ viết chậm, khó khăn, vất vả. Để khắc phục, chỉ có một cách là rèn luyện không ngừng. Không chỉ rèn cách tác khúc (hòa âm, giai điệu), còn phải thực hành soạn lời. Ngôn ngữ Việt là một trò chơi có luật khó, đòi hỏi năng khiếu, kiên nhẫn và sự khiêm nhường cần thiết thì mới tiến bộ. Hai mươi lăm năm lao tác không ngừng cả những khi ốm bệnh, để có được tốc độ làm việc như bây giờ: đó là cái giá tôi trả cho nghệ thuật. Đó cũng là cách tôi trả ơn trời đã ban cho mình một chút năng khiếu thiên bẩm.

Nói ra những điều trên không phải để khoe thành tích: làm nhạc đâu phải chạy đua, ai quan tâm đến tốc độ. Nói ra những điều ấy chỉ để các bạn thấy rằng không có con đường tắt để thành công; rằng chỉ có đổ mồ hôi sôi nước mắt mới mong làm ra được những thứ đàng hoàng; rằng nghệ sĩ dù trông có vẻ nhàn hạ, thật ra hắn vất vả hơn ai hết.

Continue reading...

3 đoạn

Tue, Oct 14, 2014

0 Comments

Học Cây Cối

Như cây cối yêu tất cả các mùa, chúng ta cũng nên biết yêu sự thay đổi của đời.

Nhiều người trong chúng ta sợ sự thay đổi. Tránh né nó. Bị nó ám ảnh. Cứ như thể đời được làm ra là phải bất di bất dịch, theo một khuôn mẫu người ta mong muốn hay mơ ước, thứ khuôn mẫu đã có sẵn trong vô thức và không nhiều thì ít, lạc hậu. Chúng ta ghét ai chê mình lạc hậu, nhưng khi ngán ngại các thay đổi, là chúng ta đã lạc hậu trăm phần trăm. Chúng ta nhìn tương lai mình qua lăng kính cũ kỹ bám bụi, qua lăng kính ấy cả tương lai cũng chỉ là quá vãng. Xưa cũ, bám rêu, mòn mỏi, trơ lì, mốc meo.

Vì sao chúng ta sợ thay đổi? Vì mọi thay đổi đều có xác suất xui rủi cao.

Nhưng chúng ta là ai mà có quyền đòi hỏi đời ta không xui rủi? Quyền ưu tiên đó, ngay cả các vĩ nhân còn không mong đợi.

Ngay cả các vĩ nhân còn phải sống một cuộc đời đảo điên thảm khốc. Huống hồ là chúng ta. Bọn tầm thường chúng ta.

Vậy nên chúng ta nên học cây cối. Cây trải qua những thăng trầm của mùa, của nắng mưa; cây rụng lá, sâu bệnh, ngập úng, mà không kêu ca.

Không oán thán ông trời.

Cây trên đường Nguyễn Huệ bị bứng tận gốc, chúng không oán thán ông trời mà cũng không phiền trách người phu đào đường.

Chúng ta than thở nhiều quá.

Buổi chiều tôi ghé tiệm Lê Nhan lấy chiếc đồng hồ gửi lau dầu. Nói chuyện dăm phút với cô chủ. Nhìn ra hè phố không còn cây, không còn bóng rợp, chỉ toang hoác một mớ gạch đá như miệng vết thương ác tính. Để tránh câu than thở (dành cho cây, cho đường phố, cho Saigon), tôi nói chuyện về đồng hồ. Rồi tôi về nhà.

Và tôi ăn tối và tôi ngồi thiền. Và tôi học ở cây cối cách mà chúng im lặng.

Ý Tưởng Sổ

Khi tôi gợi ý cho H. về sổ ngôi sao (xếp giấy tỏa ra từ trục đứng để tạo hình ngôi sao), tôi đã nghĩ trước cái tên cho sổ là The Mandala Sketchbook. Tôi vô cùng yêu thích hình tượng mạn-đà-la, vòng tròn vũ trụ. Hình vuông, hình tròn thu hút tôi: vuông-tròn. Trong một đời sống mà sự viên mãn mãi mãi ngoài tầm với, thì mơ ước vuông-tròn càng thôi thúc.

Trăm năm đã muộn vuông tròn

(Là Yêu Chưa Từng Yêu)

Yêu nhau đi nhé
Gối thơm màn hương

(Là Yêu Chưa Từng Yêu)

Hình vuông cắt đôi thành hai tam giác vuông. Vậy thì sẽ có sổ tam giác, khi mở ra thành hình vuông.

Mình yêu nhau tinh khôi
Có khi còn vui

(Là Yêu Chưa Từng Yêu)

Những cuốn sổ không chỉ là giấy. Chúng là kho chứa hy vọng, khát khao, sự bình yên, tình yêu, niềm vui, những giấc mơ ngày.

Không gì giết được giấc mơ. Không ai giết được niềm hân hoan thường nhật. Không ai dập tắt được những cơn nắng, những đợt mưa.

Và tình yêu.

Bình Tâm

Phải bình tâm và cảm thấy hài hòa với những gì thuộc về mình, những gì mình sẵn có.

Một khi tâm hồn ta xáo động, ta khó nghĩ chuyện gì đến nơi, khó làm điều gì nên hồn. Nhiều người nhầm tưởng hễ cứ nghệ sĩ thì phải rung động, hễ cứ rung động thì phải sục sôi nhiệt huyết hoặc là nôn nao cảm hứng, hễ cứ nôn nao là quên cả tắm giặt, quên ăn uống ngủ nghỉ. Chưa bao giờ nghệ sĩ sáng tạo được gì hay ho khi họ đang xáo trộn nội tâm như thế cả, chưa bao giờ một anh nghệ sĩ ở bẩn ăn tạp có thể làm ra được một tác phẩm đúng nghĩa. Mà tập sống bình ổn khó. Rất khó. Nhất là khi vô thức ta đã chứa một quan niệm sai lầm (như trên), mọi biểu hiện của bình tâm đều bị hiểu thành nhàm chán, phẳng lì, vô cảm.

Bình tâm, hài hòa, không vui quá, không lo sợ, nhẫn nại và an ổn, biết được chỗ ưu chỗ nhược của mình, ấy là trạng thái sống tối ưu.

Giữ lòng lặng như mặt nước hồ, thì mới sáng tạo được.

Giữ giấc ngủ êm như giấc trẻ nhỏ, thì mới sống lành được.

Giữ trái tim êm dịu, hiền hòa, thì mới yêu đẹp được.

Continue reading...

cuốn sổ trắng (trích)

Mon, Sep 15, 2014

0 Comments

Bấy giờ là năm mười chín-tám ba.

Bấy giờ chúng tôi mười sáu tuổi. Mười sáu tuổi mộng chẳng vừa một trang thơ, mộng tràn ra cả những huyễn tưởng tình dục.

Đám bạn học chúng tôi thỉnh thoảng gom tiền quà sáng, ra cà phê tối muộn đường Đồng Khởi đoạn gần công viên Chi Lăng, đâu đó cách nhà chị Nhã Ca vài căn. Tiệm cà phê là phòng trước của căn nhà phố bề ngang bốn thước. Cà phê ngon, bộ xa lông cũ mòn, khách khuya vắng, chúng tôi tha hồ tán dóc và nhả khói. Có hôm được cô chủ tiếp chuyện. Cô chủ ngoài ba mươi, mặt dạn dày sương gió, nghe đâu gái giang hồ hoàn lương, giang hồ hoàn lương có như thầy tu hoàn tục không, tức là còn quậy hơn? Không biết, chỉ biết là cô chủ hút Dunhill xanh bạc hà, uống cà phê sữa pha phin, đồ bộ hở hang, trang điểm đậm, nước hoa ngất ngây, ở thời điểm mười chín-tám ba trụ được tiệm cà phê mặt tiền Đồng Khởi thì ít nhất cũng phải được một cán bộ cấp lớn bảo bọc. Mấy đứa bạn tôi thoáng thấy bóng cô là sà vào bắt chuyện, mười sáu tuổi thì chuyện gì ngoài chuyện hỏi han kiến thức tình dục. Những bài học vỡ lòng sex được dạy như vậy, đứt quãng, ngổn ngang, méo mó, thiếu hụt, ở một quán cà phê khuya đường Đồng Khởi, cà phê đậm và không khí đặc khói. Do một người đàn bà thập thành ngoài ba mươi thơm ngây ngất truyền dạy.

Thế hệ chúng tôi cứ thế mà lớn. Sự trưởng thành thiếu hụt, đứt quãng, méo mó, ngổn ngang.

Continue reading...

3/9/14

Wed, Sep 3, 2014

0 Comments

Chúng ta không cần sự ưu đãi của thời gian. Chúng ta tự tạo ra thời gian đủ dùng cho mình.

Chúng ta không nhất thiết phải làm ra tình yêu. Tình yêu tự sinh ra. Chúng ta chỉ cần học cách trân trọng và bảo vệ tình yêu.

Không có gì mãi mãi, không có gì quá quan trọng, không có gì đáng sợ khi mất mát.

Chỉ có một thứ quý giá nhất, tất nhiên rất đáng sợ khi mất; may thay thứ này không ai cướp được, không ai động chạm tới được, tồn tại cả sau khi chúng ta chết: lòng từ mẫn.

Continue reading...

những mảnh vụn vàng

Wed, Sep 3, 2014

0 Comments

Thời vàng của chúng tôi là trong khoảng 1997 - 2003. Chúng tôi là những Bảo Chấn, Bảo Phúc, Ngọc Lễ, Việt Anh, Quốc Trung, Ngọc Châu, Vũ Quang Trung, tôi—những người được cống hiến trọn vẹn trái tim và khả năng sáng tạo cho nền nhạc nhẹ Việt trong Nam ngoài Bắc. Chúng tôi còn có thể kể Đức Trí, Bằng Kiều, Thanh Lam, Mỹ Linh, Trần Thu Hà, Lam Trường, Hồng Nhung, Tam ca Thế Hệ Mới, Tam ca Áo Trắng, Tam ca 3A, TikTikTak, Phương Thanh. Chúng tôi còn có thể thêm vào những tên tuổi khác, thầm lặng hơn: Hữu Minh phòng thu Kim Lợi, Vi Nhật Tảo Vafaco, Thúy Phương Nam, Thanh Thủy và Kim Phương hãng phim Trẻ. Còn muốn nhắc thêm Trinh Hoan, Quách Hoan, Nguyễn Tranh, Trần Cảnh Đôn, Phạm Việt Thanh, Phạm Hoàng Nam—những đạo diễn video đắt hàng nhất, những tay máy quay video clip sáng tạo mới mẻ nhất. Những dưới đây, tôi tập trung nói về một người thôi, người mà tôi gắn bó bằng tình yêu nghệ thuật tinh tuyền, trong sáng; người mà có thể nói, đã có sức ảnh hưởng và là Nàng Thơ của tôi trong giai đoạn vàng nói trên.

Người ấy là ca sĩ Trần Thu Hà.

Chúng tôi gặp nhau lần đầu mùa hè Hà Nội 1997, tôi bay ra với anh Từ Huy (nay đã mất), giao lưu sinh viên Đại học Quốc gia HN và trong số những người được mời hát trong giao lưu, có Hà, có Ngọc Anh 3A. Hà hôm ấy bị ốm nặng, như Ái Phương đêm nay ở phòng trà We, mất giọng và viêm phế quản, có thể ho bất cứ lúc nào. Tôi đệm đàn cho Ngọc Anh hát nhạc Từ Huy, Hà cũng hát Từ Huy “Ngày Em Đến”. Lúc hát thử ở phòng khách sạn, tôi hơi lo. Ra hát đêm đó, Hà phải gắng sức kìm cơn ho. Nhưng khi quay về Saigon, trên chuyến bay tôi nói với anh Huy, em thích cô bé đó, em nghĩ đó là một tài năng khác biệt.

Vài tháng sau, Hà vào Saigon hát bè cho Thanh Lam, tôi rủ Hà uống cà phê tối, chuyện vãn, toàn nói về jazz và những ước mơ của người viết (là tôi, xấp bản thảo nằm im trong ngăn bàn), của người hát (là Hà, chưa dám mơ đến lúc hát nhạc đen tiếng Việt). Lan man nói và anh em chúng tôi (Hà lúc đó tròn hai mươi tuổi như lời thơ Quang Dũng, em mãi là hai mươi tuổi, tôi mãi là mùa xanh xưa, giữ trọn tình người cho đẹp).

Mười bảy năm trôi qua, chúng tôi đã giữ tình người thật đẹp để tối nay ở We, chúng tôi gặp lại nhau, môi cười mà mắt ngấn lệ.

Có cơ man nào những buổi sáng, tôi đến khách sạn Hà trọ (Tao Đàn, đường Nguyễn Trung Trực) đưa em đi ăn sáng, nay Cây Tre mai Tú Xương. Rồi vào studio đường Tô Hiến Thành của Hữu Minh. Thu âm đến tận chiều muộn. Ra quán ăn đường Sương Nguyệt Ánh của anh Tôn Thất Lập, ăn đĩa cơm chả cá, uống ly trà, rồi lại về studio.

Có cơ man nào những trưa cùng ăn cơm niêu Tú Xương. Cùng đến lê la cà phê trước cửa hãng phim Trẻ Lê Hồng Phong. Cùng lang thang Hà Nội, đêm cuối xuân gió thốc lạnh. Cùng đàn hát ở New Century. Ngồi ở những góc tối vỉa hè Bảo Khánh nói chuyện tương lai.

Có buổi chiều tôi chở Hà đến trụ sở Mobifone để đổi SIM card bị khóa. Đến Hội Âm nhạc, Quán Nhạc sĩ. Có buổi trưa tôi mới mổ xong, cổ kín băng, tôi chở Hà đến anh Viết Tân thu âm đĩa Giáng Sinh.

Có bao nhiêu lần tôi nói, giải thích, hướng dẫn cho Hà trực tiếp từng đoạn từng câu trong bài “Tình Ơi”, “Tình Ca”, “Là Yêu Chưa Từng Yêu”, “Còn Hồng Trên Môi”, “Em Về Tóc Xanh”, “Chờ Em Nơi Thềm Trăng”, “Em Về Tóc Xanh”.

Tôi đã phối bao nhiêu versions “Em Về Tinh Khôi” cho em?

Và “Bình Yên” ra đời thế nào? Ở Huế. Mùa festival nồng nực người. Tin nhắn của Hà về sự mất mát tình yêu.

Và “Tình Ca” thu bốn tiếng đồng hồ ở Viết Tân, hai giờ đầu vỡ bài, mệt lả, anh em đi ăn. Về thu tiếp.

Và “Người Đi Như Nắng Phai”, “Giấc Mơ”, nếu không có Hà hiện diện trong giai đoạn sáng tạo đó của tôi, chắc chắn tôi không viết những bài ca ấy.

Vì viết sao được khi không nghĩ ra được ai sẽ hát.

Tôi nói nhiều lần rồi, giờ nhắc lại: Tôi có thể viết nhạc cho bất kỳ ai, dựa vào năng lực người ấy.

Còn Trần Thu Hà và Nguyên Hà, tôi viết cho tôi, biết chắc các em không bao giờ hiểu sai, diễn đạt sai bài hát.

Tối nay, tôi khẳng định thêm một điều: Hà có cách phrasing (chia câu) rất biến báo, thông minh. Nhạc tôi, “ăn” hay không, hiểu được hay mù mờ, là do phrasing có hợp lý không.

Chúng tôi gặp nhau đêm nay sau 17 năm. Em vẫn hát, tôi vẫn viết. Bằng tình yêu nghệ thuật và trái tim ấm, chúng tôi không cần ăn nhờ thời gian mà tạo ra nó.

Tôi vui. Tôi biết Hà đêm nay vui. Đêm nay là đêm góp nhặt những mảnh vụn vàng của quá khứ đẹp. Để làm bức tranh khảm mới cho những ngày trước mặt.

- Saigon, 1 giờ sáng 2/9/2014

Continue reading...

1 - 7

Sun, Aug 24, 2014

0 Comments

1. Quan hệ xã hội dựa vào sự đồng thuận các quy chuẩn cá nhân. Tình yêu cũng vậy: dung hợp những nguyên tắc, những ưu tiên, những điều cấm kỵ của từng người được đến mức nào, tình yêu lớn đến mức đó.

Ngốc nghếch nhất trong một mối quan hệ là cứ muốn biết những điểm dị biệt tính cách và mong thay đổi cho tương đồng. Cách phát triển một quan hệ: chỉ cần tìm ra điểm chung.

2. Tình yêu là hình chiếu của tình dục lên những mặt phẳng văn hoá cá nhân. Nghệ thuật là hình chiếu của những gì phi nghệ thuật lên mặt phẳng thẩm mỹ.

3. Dù điều gì xảy đến, cũng đối mặt với nó bằng can đảm của người trèo núi, bằng bình thản của nước. Như thế, không ai giết được mình.

4. Hành trình đi đến sự cân bằng có ý nghĩa hơn bản thân sự cân bằng. Con đường có ý nghĩa hơn điểm đến.

Cuộc truy tìm hạnh phúc và những suy tưởng về nó quan trọng hơn bản thân nó.

5. Để chọn ra một giống loài mà tôi yêu nhất, tôi chọn bướm. Cánh bướm là minh chứng hoàn hảo hoàn mỹ nhất cho cấu trúc màu và bố cục tự nhiên. Ngắm nhìn những cánh bướm, bao giờ tôi cũng nghĩ đến một harmony tự nhiên thật đơn giản, thật nguyên thủy mà không thiết bị âm thanh tân tiến nào bắt chước được. Cánh bướm mỏng mảnh, những âm thanh tự nhiên nhỏ nhẻ, vậy mà không gì dập tắt được, cứ ở đó như nhắc ta nhớ rằng, con người mới hèn yếu, ngu xuẩn, bất tài làm sao so với Tự nhiên.

6. Tôi ngắm ánh trăng trên miệng vực thẳm.

7. Thời gian không hề tuyến tính nên đừng sợ nó đi mất. Thời gian gắn với không gian, hiện ra dưới dạng khối, nhiều lần. Vậy nên quá khứ không hề là thời gian đã mất, mà là hiện-tại-đã-nếm-trải. Có gì để tiếc khi ta đã trải? Và bây giờ, tận hưởng hiện tại đang diễn ra.

Continue reading...

chớp mắt

Sat, Aug 16, 2014

0 Comments

Tôi vẫn đọc Blink của Malcolm Gladwell, đọc lại lần hai nên nhanh thôi. Một mùa Tết năm nào, tôi còn nhớ năm đó máy lạnh trong phòng hư, phải di tản hết sang phòng bà, tôi nằm đọc Outliers của Gladwell và qua được mấy ngày Tết khổ sở.

Blink nói về trực giác trong việc dùng người nói riêng và nhận ra hay dở đúng sai chân giả nói tổng quát, nghĩa là làm thế nào huy động hết sức mạnh của vô thức mà không bị vô thức đánh lừa; làm thế nào để trong vòng hai giây cảm thấy ngay điều gì ổn/không ổn và liệu có thể tin tuyệt đối hai giây đó không, có cần điều tra nghiên cứu phân tích bằng lý tính sau đó không, hay cứ nhắm mắt mà theo tiếng gọi trực cảm. Napoléon đã thắng trận nhờ trực giác và thua trận cũng vì trực giác; một tổng thống đắc cử nhờ trực giác cử tri và hai năm tại vị đã chứng tỏ trực giác thiên hạ sai bét. Làm thế nào để không bị ấn tượng ban đầu về ngoại hình, vóc dáng, thần thái, giọng nói lừa mị? Làm thế nào để dám tin vào vô thức (unconscious) khi vừa mới trông thấy đồ cổ giả, nhân tài dỏm, quyển sách xấu, con người tệ?

Về chuyện nhận ra năng lực ẩn giấu, tôi có kinh nghiệm và cũng đã trăn trở nhiều khi cố tổng kết kinh nghiệm, cố dùng lý trí xét lại mớ kinh nghiệm hổ lốn và vô cơ sở của mình. Các huấn luyện viên thể thao đều có năng khiếu đó, họ cũng đã thúc thủ nếu cần trả lời phỏng vấn giải thích vì sao họ đoán kẻ này có tài người kia không phát triển. Các nhà quân sự “cảm” được cuộc chiến chứ chưa hẳn đã phân tích được. Các chuyên gia mùi hương, các nhiếp ảnh gia lớn đều dựa vào trực giác, khoảnh khắc quyết định của Henri-Cartier Bresson là khoảnh khắc trực giác. Andre Agassi xoay cổ tay trong hai phần nghìn giây là do trực giác sai khiến. Đã là trực cảm thì không học được, không ai truyền cho ai được, nhưng mỗi cá nhân nên biết tự mình mài giũa năng khiếu mình có sẵn, dù trời cho nhiều hay ít.

Và còn phải biết cân bằng giữa vô thức và ý thức.

Biết tin và biết ngờ.

Biết yêu từ lần cầm tay đầu tiên và biết ghét từ giọng nói cất lên lần thứ nhất.

Biết vận dụng trực giác vào những việc gì (sáng tạo, yêu thương) và biết kiểm tra chéo trực giác ở những việc nào (chọn cộng sự, hôn nhân).

Biết chớp mắt. Biết thức chong mắt để nghĩ về cái chớp mắt vừa qua.

Continue reading...

sailor demonstrator

Sat, Aug 16, 2014

0 Comments

Sailor 1911 tôi có nhiều, hai cỡ Standard (medium size) và Large, nhiều màu, nhiều loại ngòi, có cho/tặng bớt mấy cây. Riêng cây Demonstrator này tôi ưa cái gai của ngòi, cái trong suốt của thân bút, và converter đặc biệt tốt không bị rỉ mực, nên tôi dùng thường xuyên nhất.

Sailor làm hộp đựng không đẹp, tầm thường quê mùa. Hình dáng cây bút cũng không có gì bắt mắt, chỉ trong suốt và lấp lánh vàng các đường viền, móc cài. Ngòi vàng 14K lấp lánh cả khi chưa mở nắp. Vì sao là 1911? Đó là năm thành lập công ty bút Sailor.

Bút dễ cầm, chắc tay, cân bằng. Ngòi rất đẹp, chạm trổ công phu, cỡ ngòi medium vẫn mảnh ngang ngòi Fine bút Ý. Ngòi cứng và không flex, viết không quen bị cào giấy. Dùng bút Sailor phải đi với mực “ướt” vì ngòi khá khô. Ngòi Sailor, nếu là ngòi thường thì gai, cứng và khô; Sailor chỉ làm những ngòi Fude (bẻ cong đầu ngòi để viết như bút lông) và ngòi Stub (tự động nét thanh nét đậm) ướt mềm thôi. Dùng để viết thường nhật rất tiện, đáng tin cậy, với mực thích hợp (mực Sailor, Pelikan hoặc Pilot Iroshizuku). Ngòi bền, converter tốt, chứa khá nhiều mực. Bút trong suốt nhìn vui, cả khi nó bị hoen mực. Nét bút thanh và sắc, ít shading, viết chữ và vẽ sketch thì thích hơn viết nhạc. Để ký tên thì không tiện lắm, dễ mất nét.

ĐIỂM MẠNH

Thẩm mỹ
Dễ cầm, thân thiện
Converter tốt
Ngòi đẹp
Nét sắc sảo

ĐIỂM TRỪ

Nét khô

Continue reading...

gỗ na uy

Sat, Aug 16, 2014

0 Comments

Hôm qua tôi nói chuyện với anh Mai Xuân Vỹ về John và Paul, lan man nhắc đến “Norwegian Wood”. Bài hát The Beatles này nằm trong album Rubber Soul, một trong những đĩa hay nhất, sống động và mới mẻ nhất của Tứ quái. Bài hát kể lại một “affair” tình ái một đêm của John trong chỗ nghỉ tạm tuềnh toàng của cô tình nhân, vách ván thông Na Uy ọp ẹp và không có chỗ ngủ (John kể với Paul, cô nàng bảo tao muốn ngủ thì vào nhà tắm mà nằm) và sáng hôm sau khi chàng thức giấc thì nàng đã biến mất. This bird has flown. Khi được phổ biến ở Nhật, bài hát mang tựa đề Noruwei no mori, chữ mori nghĩa là rừng. Ván thông xuất khẩu sang Nhật thành rừng mất rồi; đến lượt Haruki Murakami lấy sự sai lệch này làm tứ chính cho truyện của ông.

Không còn chuyện tình một đêm, chỉ còn những ám ảnh niên thiếu.

Không còn gì dính dáng đến Na Uy, nhưng vẫn có rừng (nhiều rừng, rừng trùng điệp suốt từ đoạn kể về trại tâm thần) và “con chim đã bay mất” là Naoko, Naoko không phải encounter một đêm mà Naoko biến mất khỏi đời tạm như một làn khói. Hóa sinh kiếp khác.

“Norwegian Wood” (của The Beatles) suýt nữa bị đặt tên là “Cheap Pine” (gỗ thông rẻ tiền), và nếu thế sẽ không có cuốn truyện Murakami.

Trước kia cuốn Norwegian Wood gây cho tôi nhiều dị ứng nhất trong các truyện của Murakami, thì nay nhìn lại dưới giác độ Thiền, dưới cái nhìn của người viết, lại thấy dễ chịu, thấy đẹp, thấy thương. Có nhiều điều đáng thương tiếc không chỉ vì chúng đẹp, mà vì sự nuối tiếc vốn đã là hành động bất khả, như cái nhan đề bản dịch tiếng Pháp: Khúc Hát của Điều Bất Khả.

Continue reading...

vô duyên

Sat, Aug 16, 2014

0 Comments

Phối một bài hát dở như nói chuyện với người vô duyên, bao nhiêu thiện chí mình đã huy động bay đâu mất cả. Tôi đặc biệt dị ứng với dạng nhạc viết tùy hứng, lời trước nhạc sau, hoặc phổ thơ, khúc thức méo mó, “tiếc cái lời”, ừ tiếc cái lời đứt luôn vốn. Nghệ thuật nào cũng thế, luôn là rút ra, lược đi, kiểm soát, cắt bỏ, chứ không phải là thêm vào cho nhiều cho dài cho dày cho đông. Nghệ sĩ là những nhà khoa học, phải nghiêm túc, cân bằng, chặt chẽ, kỷ luật; nghệ thuật đâu phải thùng rác mà muốn xả cái gì thì xả.

Bài hát dở giống như người hay nói to tiếng, không biết kiềm chế âm lượng, thiếu nhạy cảm với môi trường, trơ lì không thấy được người xung quanh gai người vì giọng nói của mình thế nào. Người vô duyên nói to, người vô duyên nói đủ điều, đa phần là những điều họ không có chút kiến thức: chứng khoán, rượu vang, nghệ thuật, kinh tế vĩ mô, thú y, an sinh xã hội, Mật tông, tình dục.

Tôi nhận phối cho Đài mấy bài hát cũ cũ, dính phải bài dở, vật vã mấy hôm. Hôm qua là đỉnh điểm khủng hoảng, tôi nghĩ, viết đi viết lại thì rồi cũng xé, thôi thì huy động vốn can đảm mà phối cho xong. Nửa tiếng làm việc cuối ngày, tôi soạn kín giấy và không đọc lại. Đằng nào thì cũng dở rồi.

***

Trưa nay tôi thu tứ tấu đàn dây hai bài của Ái Phương. Phần phối tứ tấu này, tôi viết nửa ngày, càng viết càng thấy say mê. Cũng mấy năm rồi tôi không gặp Lê Trí Toàn và các bạn đàn dây đầu bảng của Nhà hát giao hưởng. Tôi thích họ.

Họ cứng cáp, điềm đạm, thông minh. Họ làm việc như những nghệ sĩ chuyên nghiệp.

May mắn đời còn có họ.

Continue reading...

mười năm những chuyện kể

Mon, Aug 4, 2014

0 Comments

Không tính “Giữ Lại Cho Ấu Thơ” đã được viết từ trước thời điểm làm đĩa Những Chuyện Kể, mười bài còn lại đều được viết ở tiệm cà phê Havana góc Trần Cao Vân - Hai Bà Trưng, từ cuối năm 2003 đến tháng Năm 2004. Thời gian đó tôi còn làm báo (biên chế hẳn hoi), tạp chí âm nhạc online Giai Điệu Xanh và nếu không có nơi đó, chốn nương thân duy nhất và sau cùng, tôi còn khốn đốn hơn (như thế) nhiều, chưa biết có sống sót nổi qua trận bão (tai bay vạ gió và biến cố gia đình) hay không. Biết đâu chừng, tôi đã lao đầu vào xe tải hay là lãng mạn Lý Bạch hơn chút thì nhảy xuống sông rồi. Các bài hát được viết trong tâm trạng chán người, nước trong leo lẻo cá nuốt cá, trời nắng chang chang người trói người; các bài hát chẳng bài nào vui, có vui cũng vui gượng, có tình cũng tình thoảng. Những câu chuyện mà tôi nói là “chọn ba storytellers kể thay vì tôi không muốn tỏ ra đa cảm”, thực ra tôi không dám tự kể vì chuyện quá đắng, lại nữa vừa đắng vừa vô duyên. Lao đầu thất vọng vì tình đời, vì sự bội bạc của con người, vì sự giở mặt của đám đông, quả là dở hơi! Có những bài hát tôi viết để đừng bật khóc. Có những bài hát tôi viết xong xé tan tành. Có những bài hát tôi còn cất lại đây, đến giờ mười năm sau, chưa dùng.

Tôi đến gần đau đến gần mê
Đến gần những ngày vui héo
Tôi đang đến gần
Hay vẫn còn cách một cơn ác mộng?

(Đến Gần Tôi)

Bài hát dưới đây, tặng Phan Đan, khi tôi vừa viết xong thì có cuộc hẹn với Trần Lê Quỳnh. Hôm ấy hai anh em nói chuyện lâu, và Quỳnh tặng tôi một bộ đĩa đôi của Michael Bublé:

Khóc ban mai
Tình thương mới vô sinh
Đời ta hóa vô minh
Nhớ như đang quên tên mình
Trong mùa hoa đắng hôm nay
Để tang đến hôm mai
Nhớ trong cơn cười héo hắt

(Mùa Quả Đắng)

Tình méo mó thảm thương:

Về trong lúc không vui là biết nhau
Tình không giữ nguyên tình đầu
Ngại ngần không em
Lúc trong tay là thói quen
Kìa tim đã không còn run mềm

(Về)

Nhưng mà thôi, chuyện cũ bỏ đi. Mười năm rồi.

Có nhớ lại, là nhớ những gương mặt thân tình thuở ấy: Phan Đan, Vương Khải Trí, Thái Feeling, Ngọc Mai, Chu Toàn, David Elberling, và Thủy Tiên và Lê Hiếu và Mai Khôi.

Để kể những câu chuyện hôm nay, vui hơn.

Continue reading...
Older Entries