RSS

chủ nhật 29/3

Mon, Mar 30, 2015

0 Comments

Chiều qua, một Chủ nhật nóng nhất trong năm, tôi ký sách và giao lưu độc giả Cuốn Sổ Trắng. Cuốn sách này được ưu ái bởi các bạn đọc nhiều độ tuổi, có lẽ vì mỗi người đều tìm thấy một chút nào đó, của mình, nói với mình, trong những trang sách và giữa những dòng chữ. Cuốn sách, nhìn tổng thể, chính là tập hợp những nỗ lực tìm về bản lai diện mục của người viết, đập bỏ những ảo tướng, san bằng những trở ngại hữu hình và siêu hình. Nhưng từ giác độ người đọc, nó có thể là cuốn cẩm nang cho một đời sống thăng bằng, hướng thiện, thông qua những câu chuyện nhỏ có thật. Một bạn đọc đặt câu hỏi, liệu khoảng cách thế hệ giữa tác giả và độc giả có là chướng ngại cho việc thấu hiểu hay không; tôi đáp rằng cách nhau ba mươi năm nhưng mong-muốn-sống-đẹp thì hệt như nhau. Và tôi thấy hạnh phúc, một người viết hạnh phúc vì đã viết những điều lương thiện, thật thà, như tình yêu dành cho thành phố bốn mươi tám năm qua thủy chung không biến đổi.

Tôi ký sách, có hai kiểu chữ ký viết hoa hoặc viết thường, tôi chuyển qua lại cho đỡ nhàm tay. Một bạn trẻ nói, chú vẽ gì vào đó cho con, tôi vẽ con cú đậu trên chạc cây. Chim cú, bươm bướm, chữ Phạn, con mắt, tôi hoàn toàn có thể nhắm mắt vẽ. Bí quyết là hãy vẽ đủ nhiều.

Hôm qua tôi bị cảm sốt, sổ mũi và viêm họng. Nhưng tinh thần thì sáng láng. Tối về, tôi đã viết những trang đầu bản thảo sách mới.

Continue reading...

nói về âm nhạc

Fri, Mar 27, 2015

0 Comments

Trên Facebook, nhà văn Đoàn Minh Phượng nói không có ngôn từ nào diễn đạt được sự kỳ diệu của “tiếng hát” cây dương cầm, vốn là một cỗ cơ khí nặng nề. Thoạt tiên tôi đồng tình với cách nghĩ của chị. Nhưng rồi sau đó, tôi viết những dòng dưới đây, trong lúc nghe V. Horowitz trình tấu Sonata Mi trưởng của Scarlatti. Những dòng chữ này không nhằm bác bẻ hay góp thêm vào ý chị Phượng; chỉ là nhân không khí âm nhạc và dương cầm, mà nói về âm nhạc. Bằng ngôn từ.

Hồi xưa tôi cứ đinh ninh rằng cây đàn nào dùng cho Vladimir Horowitz phải được đặc chế, phù phép, can thiệp cơ học vào hệ thống dây, búa, bàn đạp, bởi vì tiếng đàn ông vang lên luôn có hơi kim loại. Mãi sau này khi xem YouTube vài trích đoạn quay bằng máy nghiệp dư những buổi họp mặt nhỏ, Horowitz chơi piano nhỏ loại dựa tường, vẫn thấy đầy tiếng kim loại, gắt, nhấm nhẳng, có khi như đá lở. Hóa ra do người đàn, không phải cây đàn. Con người đã buộc một cỗ máy hát lên.

Bằng giọng điệu con người muốn.

Vậy thì sao nào? Tôi bỗng liên tưởng nhảy cóc đến chuyện cúng bái: khi một người quá cố nhận lời khấn “phù hộ cho con việc này việc kia” từ thân nhân, thì linh hồn người đó sẽ làm gì? Sẽ đến gõ cửa một nhân vật chức sắc để xin xỏ giùm? Không! Hồn ma chỉ có thể phát ra một luồng năng lượng tích cực theo sở nguyện người cầu xin, để năng lượng ấy phát huy tác dụng liên kết những đầu mối còn ở xa nhau thành một thể thống nhất, thuận hòa, tự nhiên, ta gọi là việc đã thành. Chơi đàn, cũng là phát một nguồn năng lượng tốt vào cây đàn, vào những cơ phận vô tri của chiếc đàn.

Gỗ đá nhận nguồn năng lượng đó và tự sắp xếp lại cho hài hòa, bật ra tiếng “hát”.

Các nhạc cụ gián tiếp (như dương cầm: tay gõ vào phím, phím khởi động búa, búa gõ vào dây) khó “hát” theo ý người hơn, nhưng không phải là không làm được.

Thì Horowitz làm được đó. Thì Rubinstein làm được đó.

Bí quyết là truyền những dao động cảm xúc của ta vào cây đàn ở mức độ liên tục, tập trung, giống như rèn trên lửa một thanh sắt làm kiếm. Liên tục, tập trung, buông bỏ hết mọi tạp niệm. Chỉ cần mất tập trung một phần nghìn dây, luồng năng lượng bị nhiễu ngay. Tiếng đàn sẽ không còn đẹp.

Và âm nhạc là gì nếu không phải là nguồn năng lượng tối linh có khả năng phù hộ chúng ta?

Continue reading...

một quán nhỏ tôi đã ngồi

Wed, Mar 25, 2015

0 Comments

Một quán nhỏ tôi đã ngồi vào giai đoạn “hồi sinh” sau những năm cơ cực, bão giông, đắng cay, chết chóc, là vào mùa xuân 2007: Juice, tiệm giải khát và bistro đường Mạc Thị Bưởi. Lần đầu tôi đến đó do Mai chỉ, chúng tôi ngồi ngoài sân thượng ăn bữa chiều nhẹ. Juice đông khách buổi trưa, những người khách Hàn, Nhật; chiều muộn thì vắng và tôi khá thoải mái ngồi viết. Ở quán, tôi đã soạn những ca khúc cho phim Hoa Dã Quỳ, Chuyện Tình Công Ty Quảng Cáo. Ở quán, dạo đó còn blog Yahoo! 360, tôi viết những đoạn posts vu vơ. Ở quán, có những hôm tôi lưu lại rất lâu, cả một buổi sáng đầy đặn. Cũng thi thoảng tiếp bạn bè. Và đó là không gian tôi ưa chuộng, có lẽ do phong thủy tốt.

Juice hình như đến năm 2009 không còn. Đường Mạc Thị Bưởi đoạn rẽ trái từ Đồng Khởi tôi ít qua lại, chắc mặt bằng lại cho những người thuê mới. Tôi đã gặp gỡ, trò chuyện với những ai ở đó? Mai, Hà Thanh, Chu Toàn, Hương, Hùng Phương, Phương Linh, Đằng Phương? Với Q. một dạo, Q. thì uống nước còn tôi chụp headphones làm nhạc phim. Đưa Tom lên một đôi lần, lúc cậu bé còn nhỏ xíu và nghịch. Nhưng Juice hợp với việc ngồi một mình hơn cả.

Continue reading...

tiệm ciao

Wed, Mar 25, 2015

0 Comments

Ciao Cafe, tôi ngồi trước nhất khi tiệm ở góc đường Nguyễn Thiệp đối diện với chỗ bây giờ, vào năm 1997, thoạt đầu là những buổi chiều chờ lab 78 Nguyễn Huệ phóng ảnh để đăng báo, rồi đến những buổi sáng với Trần Thu Hà, Trần Mạnh Tuấn, Quốc Trung, Bảo Chấn. Anh Tú, quản lý cũ của Ciao, là một người đàn ông Huế gầy gò (nay đã mất), hiền lành từ tốn, luôn hiểu ý chọn cho tôi một chỗ ngồi xa các khách khác để tránh ồn ào. Tôi ngồi Ciao hóa ra trước nhất trong chuỗi tiệm quán gia đình Lý Quí. Và thích không khí Ciao nhất. Ở đó, tôi với tách espresso pha thật ít nước, đĩa bánh và chiếc gạt tàn ăm ắp đầy, viết những trang báo Tuổi Trẻ, Phụ Nữ, Điện Ảnh Kịch Trường, ngắm nghía lựa chọn và đề chú thích cho những bức ảnh (chân dung, buổi diễn, ảnh chụp lại từ TV, từ tạp chí ngoại quốc), thỉnh thoảng để đầu óc trống trải chẳng nghĩ gì, hoặc nghĩ nhiều đến mức phải ghi kín những bìa sổ tay (tôi dùng sổ địa chỉ loại bán hàng loạt ở hiệu sách). Ở đó, Saigon hiện ra bằng dãy ki ốt Nguyễn Huệ nhấp nhô cao thấp xộc xệch như những tác phẩm sắp đặt trên một vùng đồi. Tuổi trẻ của tôi đẹp nhất quãng 1996 - 1999. Và chấm dứt ở đấy.

Ở tiệm Ciao.

Lúc dời sang Ciao Books Ngô Đức Kế (2004), tôi không còn trẻ nữa. Đã nhuốm đau thương, thật nhiều đau thương.

Tuổi trẻ của tôi bị giết năm 2004. Cháy thành tro.

Nó chết đúng vào lúc tôi nhìn thấy đồng loại có thể giẫm đạp nhau chỉ vì đoán kẻ khác đang sung sướng hơn mình.

Tôi, bằng mọi cố gắng, hồi sinh đời mình và tuổi trẻ của mình, bằng lòng yêu đời bẩm sinh, bằng vô tư tin người bẩm sinh, bằng niềm thương máu thịt tôi dành cho Saigon. Tôi sống lại, là nhờ có thành phố này, nhờ những nơi chốn như Ciao.

Dung chứa, chở che.

Continue reading...

chữ

Wed, Mar 25, 2015

0 Comments

Ta vẫn quen gắn chữ với nghĩa. Chữ nghĩa. Không! Chữ có thể có đời sống độc lập với nghĩa, hay nói cách khác, chữ không nhất thiết phải chuyên chở nghĩa, phải trả lời cho câu hỏi “chữ này nghĩa là gì?”; chữ hoàn toàn có thể chỉ là chữ. Là những đường nét, là đồ hình, là mạn-đà-la, là bút lực, là năng lượng, là sự tuôn chảy tự nhiên của ý của tâm. Và khi đã tách chữ ra khỏi nghĩa, bạn thấy không, khi ấy chữ cần được đẹp hơn.

Cho xứng là chữ.

(Nếu chữ chỉ để ghép thành từ, thành câu, thành đoạn, chỉ để chuyên chở nghĩa, chữ đâu cần đẹp. Đọc được là tốt rồi.)

Chữ với đời sống độc lập của nó, cần được đẹp. Mỗi lúc một đẹp thêm. Cho đến khi toàn thiện toàn mỹ.

Vì thế mới có nghệ thuật viết chữ (calligraphy). Vì thế những người yêu việc viết mới phải luyện tập hàng ngày. Có những chữ viết hàng vạn lần. Có những câu thơ chép hàng nghìn lần. Có những trang đặc kín, có những trang độc một chữ. Có những người bỏ ra cả đời để viết những chữ. Chữ cần được yêu thương, bởi khi nó không dùng cho nghĩa thông tin, thì vô hình trung nó lại hàm chứa những nghĩa sâu xa hơn, đặc dị hơn, những nghĩa tinh thần, nghĩa cảm xúc, nghĩa tâm linh.

Như chữ Om. Như chữ Shanti. Như những câu thơ Apollinaire. Như thơ Yeats.

Chính năng lượng tỏa ra từ chính con chữ (đẹp) đã nuôi nấng đam mê viết chữ.

Continue reading...

về quán (trích)

Tue, Mar 24, 2015

0 Comments

(…) Đã ngồi quán, thì phải ngồi tréo nguẩy (vắt chân chữ ngũ), mới đúng điệu Nam kỳ. Công tử cuối tuần ra Thanh Thế tréo nguẩy ngắm tha thướt áo dài sexy áo đầm xanh đỏ, Capstan trên môi cà phê sữa nóng pha phin trước mặt, giày da bóng loáng và bật lửa Zippo ngời ngời, ấy là công tử Saigon. Thuở nào còn là đứa bé ngây ngô, những cuối tuần (thỉnh thoảng) tôi đã chứng kiến những người trưởng thành ngồi quán giữa lòng thành phố, an nhàn tận hưởng thú thị dân như vậy, tuy là đến lúc tôi đủ lớn thì không còn được bắt chước, thời thế đã thay. Nam kỳ Saigon uống cà phê nhìn ông đi qua bà đi lại, tôi bắt chước theo một kiểu khác, dân dã hơn, ghế mây cọc cạch ở cà phê Khánh đường Trần Quốc Toản cũ (Ba Tháng Hai) đoạn gần Chợ Cá, tách cà phê đầu đời và đĩa thuốc lá đầu tiên tự mua bằng tiền nhịn quà sáng, cũng tréo nguẩy nhìn ngó, ngó ra đường lớn chỉ toàn xe đạp và chẳng có chút bóng áo dài áo đầm nào hết. Đó là năm 1982.

Một năm sau, tôi và lũ bạn hay tụ tập ở cà phê Hoàng Hôn đường Yên Đổ (Lý Chính Thắng), sân vườn có mái che nắng giấc xế chiều ngồi rất mát và nhạc thì hay lắm lắm những Paul Anka những Olivia Newton-John những The Eagles những Sylvie Vartan. Thuốc lá bán trên hè phố, cả một dãy đủ màu sắc chủng loại. Bọn tôi thích hưởng thụ mỗi thứ một chút, mua thuốc điếu lẻ nhiều hiệu, Rothmans Capstan Winston Lucky Pall Mall Dunhill Craven A Chesterfield Salem, mỗi thứ bỏ trong bao kiếng lột ra từ vỏ hộp thuốc, vào quán xin cái đĩa lót tách dốc ra thành một bữa tiệc thuốc lá liên hợp quốc. Rồi cũng học đòi nhúng đầu lọc vào ly cà phê sữa, tập thở khói tròn, tập quẹt diêm vào đế dép tập huýt sáo miệng theo điệu nhạc tập liếc gái tập ôm trán rũ rượi. Tập làm người lớn.

(…)

Tập lâu hiểu chậm, nên thế hệ tôi trưởng thành muộn.

Continue reading...

niềm vui cổ điển

Fri, Mar 20, 2015

0 Comments

Buổi trưa tôi ghé Fix uống một ly cà phê đá nhỏ và một “vò” trà to. Tôi gọi cái jug đựng trà/Coke là cái bình nuôi cá vàng. Ngồi với bạn bè, nói chuyện ầm ào chủ yếu là chuyện máy ảnh. Không khí dễ chịu, trưa nay không nắng. Tôi đang nghĩ về một không gian sách. Một nơi chốn nhỏ, một cộng đồng nhỏ độ trên dưới 20 người, thân thiết, ưa sự yên lặng, thích những chia sẻ thân gần. Và yêu sách, yêu bút, yêu sổ tay.

Dựng lên một nơi chốn lui tới không khó, làm nên một mối thân tình cũng dễ. Giữ gìn, nuôi nấng lâu mới khó.

Đọc chẳng hạn, một hành vi hết sức cá nhân—không ai có thể ép ai đọc sách, và người đọc cũng chẳng muốn ai huấn thị mình phải đọc cái gì. Điều có thể làm được, là tạo hứng khởi cho việc đọc, lưu chuyển nguồn năng lượng sách vở từ người này qua người kia trong một cộng đồng. Muốn thế, có thể áp dụng mô hình nhà sách A. Baricco. Baricco giới thiệu 18 đầu sách mỗi tháng, tôi thấy con số ấy nhiều quá. Chừng 12. Chia trung bình, bạn có thể đọc hoặc lướt mắt qua 3 cuốn mỗi tuần. Những cuốn chưa đọc hết, vẫn nhận được thông tin/cảm xúc từ các bạn đọc khác.

Viết tay trong sổ (và sưu tập sổ) là một cái thú không tách rời niềm vui đọc sách. Câu hay, đoạn đẹp, chẳng thể cầm lòng không đặt bút xuống chép. Ý nghĩ vụt hiện trong lúc đọc, thể nào cũng muốn ghi lại. Cứ như vậy, nhẹ nhàng từ tốn, tận hưởng niềm hạnh phúc đọc/viết hay là tận hưởng an lạc trong thì hiện tại, đẹp đẽ ngọt lành xiết bao!

Nếu không có thói quen viết tay từ nhiều năm trước, Cuốn Sổ Trắng của tôi không hiện hữu. Chẳng ai ngồi “cấu trúc” một bản thảo máy tính theo cung cách cắt ráp những ý nghĩ rời cả; nếu viết trên máy, người viết sẽ chọn một cách thể hiện khác, có đầu có đuôi, chặt chẽ logic. Nhờ viết tay, nhờ những cuốn sổ, tôi mới có quyển sách mới mà các bạn đang/sắp cầm trên tay.

Nếu chỉ giữ thói quen sáng tác nhạc trên máy, tôi cũng sẽ không viết những bài hát, những khúc nhạc mà các bạn đã nghe qua Địa Đàng I, II,Lụa. Tất cả đều được viết tay, soạn bằng giấy bút cổ điển.

Cung cách thực hiện đem đến những sản phẩm khác nhau. Khi nào cần hiện đại, tôi lên máy. Khi cần tĩnh lặng, nhẹ nhõm an yên, tôi viết tay.

Và đọc sách in, dĩ nhiên.

Continue reading...

ba chặng

Thu, Mar 19, 2015

0 Comments

Tôi chia đời mình làm ba chặng bằng nhau, mỗi chặng 24 năm.

- 24 năm đầu đời: lập thân
- 24 năm kế: khởi nghiệp
- 24 năm tiếp theo: trưởng thành.

Giờ tôi đang ở năm cuối chặng 2, chuẩn bị vào chặng 3.

24 năm khởi nghiệp (từ 25 đến 48 tuổi), sao lại kéo dài thế? Và mãi tận năm sau mới vào tuổi trưởng thành, trong khi lẽ ra phải vào tuổi lão niên mới phải?

Vì cái giai đoạn học làm người của tôi lâu quá, chậm quá, ngốc nghếch vô tri, học mãi không thuộc.

Thế nên từ năm 49 tuổi trở đi, tôi mới vào tuổi trưởng thành. Mới dốc sức dốc lòng cho sự nghiệp. Mới gọi là “biết làm ăn”. Mới tự đẩy mình đến cực hạn của khả năng và nỗ lực.

Có người trưởng thành muộn. Có người chín sớm. Âu cũng là lẽ trời.

***

Tự dưng tôi nghĩ tới việc, năm sau chẳng hạn, làm một không gian sách theo kiểu hiệu sách Holden của A. Baricco, mỗi tháng giới thiệu 12 cuốn. Một tuần, sức đọc 3 cuốn được xem như trung bình khá. Mỗi cuốn tôi sẽ kèm theo lời dẫn, các thông tin bổ ích về tác giả, tác phẩm. Khách đến uống cà phê, uống trà ngon, đọc tại đó hoặc mua về.

Hết tháng, thay đổi 12 đầu sách mới.

***

Năm nay tôi ra hai cuốn sách. Cuốn Sổ Trắng đã ra hiệu chiều nay. Họ Hiện Diện khởi sự viết/chụp. Năm nay tôi làm một dự án video-art/thư pháp/ảnh nho nhỏ cho Quỹ Ung thư máu. Năm nay tôi cho phát hành hạn chế đĩa Thời Thơ Ngây, tập hợp 16 bản ghi âm chưa từng công bố hoặc khó tìm. Năm nay tôi soạn musical Chử Đồng Tử.

Chuẩn bị cho “trưởng thành” như vậy chắc cũng gọi là nghiêm cẩn.

Continue reading...

ra sách mới, nhớ lại

Wed, Mar 18, 2015

0 Comments

Mùa hè 2012, chính xác là dịp sinh nhật tôi, tôi phát hành đĩa Địa Đàng I và sách Những Cái Tên Những Mặt Người. Bấy giờ tôi và Albee vừa chia tay nhau và tôi một mình trong “tháng sinh nhật”. Dĩ nhiên chẳng là vấn đề gì, nhưng tâm trạng không được tốt cũng khiến những niềm vui trở thành nhạt. Tôi sống như một cái máy lỡ lập trình thì phải vận hành, lo liệu mọi thứ cho việc phát hành, trả lời phỏng vấn, tổ chức ký đĩa và tặng sách. Chiều hôm phát hành Địa Đàng, tôi với Nguyên Hà ngồi ở cà phê Bố Già Ngô Đức Kế, mưa hiu hắt. Rồi tôi đi ăn với Thúy Anh ở tiệm cơm Mâm Son Tôn Thất Thiệp. Mấy ngày sau phát hành sách, cũng lặng lẽ nhận sách từ Nhã Nam, chở lên Hideaway, nhắn các bạn thân và độc giả lâu năm đến chơi, trò chuyện. Hôm ấy cũng mưa hiu hắt. Tôi đi uống bia với Ngân Vi ở quán bia Đức gì quên tên, đường Nguyễn Du. Đó là một mùa hè buồn nản.

Mùa hè buồn nản đó tôi hay gặp Ngân Vi và Nhung Kate. Lâu lâu chụp một series chân dung cho Nhung. Hay ngồi Bố Già buổi chiều, hay ăn tối ở Jaspas khuya. Và uống rất nhiều, hút thuốc rất nặng. Và đếm thời gian trôi đi, một ngày, một tuần, một tháng, mấy tháng.

Tôi phát hành Địa Đàng II hè 2014, thì vui hơn nhiều rồi. Vì có H., có những người thân phụ giúp. Vì thăng bằng. Lần phát hành Cuốn Sổ Trắng này chắc là lần vui nhất. Vừa được đón nhận nồng nhiệt, vừa trong tâm trạng hân hoan.

Nhắc nhớ vậy thôi, chứ chẳng phiền muộn gì đâu, thời gian đã trải. Có mùa hè đó, có mùa hè kia, có nhiều mùa hè khác. Mùa hè nào, tháng sinh nhật nào cũng mưa, nhưng mưa đâu phải lúc nào cũng buồn hiu hắt.

Và buồn hiu hắt cũng đâu kém đẹp đẽ.

Continue reading...

khúc quanh của con phố

Tue, Mar 17, 2015

0 Comments

Xuôi Đồng Khởi đến khu công trường xây metro trước mặt Nhà hát, có một đoạn lượn vòng ngoạn mục của lối vào Vincom. Nơi đó, khúc quanh đó, những năm xưa nào tôi quen thuộc đến mức có thể nhắm mắt phóng xe lên lề đường (để vào Givral). Bạn có nhớ rằng những lề đường luôn được xây chắn ngăn cách với mặt đường, đâu đó cách quãng mới có chỗ thấp để xe máy lên xuống? Thuộc lòng những đoạn thấp này, thì có thể cho xe lên lề ngay từ nhà sách Xuân Thu, hoặc lỡ đi lướt qua rồi mới quyết định vào Givral thì chạy đến chỗ hiệu ảnh Thế Nam (cạnh lối vào hành lang Eden) vòng ngược lại. Khúc quanh Đồng Khởi - Lê Lợi quen chân quen mắt, giờ từ phía Continental nhìn sang, tôi thấy xa lạ. Chưa quen được Vincom. Dứt khoát chưa quen nổi cái công trường to ú hụ rào chắn ngổn ngang, xe trộn bê tông xoay tít chóng mặt. Nơi-từng-là-Givral của nhiều thế hệ trong đó có chúng tôi, nay là cửa hiệu Bottega Veneta.

Thì Bottega Veneta, chứ sao. Sang mà.

Lâu rồi tôi không còn thói quen bát phố Lê Lợi. Xưa kia, chỉ việc để xe trước cửa Givral, đi bộ đến tận chợ Bến Thành.

Chiều nay trông sang Givral—à… Bottega Veneta, thấy cồn cào một niềm nhớ cũ. Ngay cả nỗi nhớ cũng có thể cũ, như rượu cũ, da cũ, bút cũ, máy ảnh cũ.

Bởi vì con nắng chiều nay đích thực con nắng cũ. Hừng hực, xanh, chói, như mùa hạ năm nào. Mùa hạ năm nào 1998, tôi chạy qua chạy lại giữa Givral và Monaco (góc Lê Lợi - Pasteur) để ăn trưa, ăn chiều những hôm không phải đến studio. Mua vài cuốn sách, có khi mua đôi giày Adidas, hộp xì gà, vào máy lạnh tránh nóng và nhìn ngắm phố xá trong khi lòng không vướng bận.

Giờ thì vướng bận gì đâu chứ? Có nắng nữa này! Nhưng Givral không còn.

Thì mất, chứ sao. Cũ mà.

Continue reading...

cuốn sổ trắng

Tue, Mar 17, 2015

0 Comments

Tản văn, nhạc, ảnh sáng tác, ảnh tư liệu

Khổ 13.5 x 20.5cm
220 trang
SkyBooks và NXB Hội Nhà Văn ấn hành, tháng 3/2015

Sách được tổng phát hành toàn quốc từ chiều 19/3/2015.

Tiếp theo loạt tản văn Mặt, Những Ghi Chép Vụn, Thị Dân, Những Cái Tên Những Mặt Người, nhạc sĩ Quốc Bảo viết tập Cuốn Sổ Trắng với những tạp bút mới, những hồi ức chưa công bố, những bức ảnh tư liệu tuổi thơ và những tác phẩm ảnh mới về Saigon.

Các tản văn này nguyên được viết tay trong những cuốn sổ Moleskine khổ 13.5 x 20.5 cm bìa trắng. Trong đó, ngoài văn bản, còn có những bức vẽ, những ảnh Polaroid được dán vào, những dòng ghi vội, những bản nhạc, những suy nghiệm về Thiền và Yoga.

Đặt tên tập sách là CUỐN SỔ TRẮNG, tác giả chủ định cho tác phẩm của mình là dạng mixed media, free style, không gò bó thể loại. Các chương sách xen kẽ giữa văn bản chữ với ảnh, nhạc, sắp xếp một cách phóng túng.

Thông điệp nội dung: hồi ức Saigon qua trí nhớ của người đại diện cho thế hệ chuyển giao giữa chế độ cũ và chế độ mới. Những ký ức tuổi thơ và thời niên thiếu, những gương mặt đã gây ảnh hưởng đến sự nghiệp nghệ thuật của tác giả.

Sách chia làm ba phần (đây chỉ là “chia” mang tính hình thức):

I. Tim Tôi Đập Nhịp Saigon: những tản văn, ghi chép về thời niên thiếu, về những người bạn, về những nơi chốn có thể đã mất của thành phố

II. Cơn Mơ Khô Hạn: hồi ức về hoàn cảnh sáng tác và những tầng nghĩa ngầm/ẩn dụ cần giải thích thêm của một số bài hát

III. Suy Nghiệm: những suy tưởng về Thiền, tâm linh và yoga.

Các phần, các bài viết với độ dài khác nhau đều có những liên kết ngầm, nhất là giữa phần I và phần II. Ví dụ, đặt một bài hát (ở phần II) vào bối cảnh thời gian (trong phần I) là việc của độc giả, hoặc việc nhìn ngắm một bức ảnh, một bản thảo nhạc (nhiều ca khúc chưa công bố) sẽ đem lại những ý niệm rõ ràng hơn về tác phẩm, về nơi chốn tác giả đã sống, về những khổ ải và hạnh phúc tác giả từng trải.

Đọc Quốc Bảo không khó, không mất nhiều thời gian. Người đọc chỉ cần tự chuẩn bị một tâm thế “rỗng”, bình hòa, nhẹ nhõm. Các đoạn văn, các ảnh, các trang nhạc đều có những mắt xích ngầm nối kết vào nhau, nói theo ngôn ngữ hậu hiện đại thì đó là các siêu liên kết (hyperlinks) mở ra những ý nghĩa, màu sắc mới mà mỗi độc giả tự khám phá, dò tìm, nhận thức theo cách riêng của mình.

Tác giả xem việc viết văn xuôi và chụp ảnh là phương cách huân tập cái đẹp, phẩm chất của đời sống; trao đổi và tiếp thu năng lượng Đời. Bằng văn xuôi và ảnh, ông đã sống sót qua những thác ghềnh niên thiếu và nhiều năm tháng tuổi trưởng thành. Văn và ảnh, bởi thế, có thể xem như phao cứu sinh của ông.

Cuốn Sổ Trắng cũng là tiền đề cho việc tổ chức xuất bản ấn phẩm tiếp theo: Họ Hiện Diện, tháng 6/2015.

Trong lần xuất bản đầu, Cuốn Sổ Trắng được tặng kèm đĩa Địa Đàng II.

Về tác giả:

Sinh trưởng và sống toàn thời gian tại Saigon, Quốc Bảo hoạt động trong ba lãnh vực: âm nhạc, văn xuôi và nhiếp ảnh. Cuốn Sổ Trắng tập hợp những ghi chép, suy nghiệm, hình ảnh mà ông đã viết tay, chụp, cắt dán trong nhiều cuốn sổ tay giai đoạn 2013 - 2014. Đó là những mảnh cắt rời của ý nghĩ, cảm xúc, hồi ức đặt trong bối cảnh thành phố Saigon, nơi được xem như tình yêu lớn vĩnh cửu của ông.

***

Lời tác giả:

Nếu Những Ghi Chép Vụn được viết theo kiểu hồi ức tuyến tính, thì Cuốn Sổ Trắng lại phá vỡ trật tự thời gian, nhảy cóc từ thời điểm này sang thời điểm khác, theo kiểu nhớ gì ghi nấy, ví dụ, 1991 rồi đột nhiên rơi vào 2014.

Tôi chủ định phá vỡ truyền thống tự truyện, hồi ký, bởi vì việc tổng kết (hay sơ kết) một quãng đời (hơn nửa) vẫn là việc ít nhiều vô nghĩa, có khi còn nặng nề. Viết lại chuyện đời mình theo kiểu viết sử là quá sức tôi. Thậm chí sau này về già, rảnh rỗi, tôi cũng chẳng viết hồi ký đâu.

Những dòng ghi rời rạc trong Cuốn Sổ Trắng đơn thuần là những ý, những câu, những đoạn, những bài hát tôi viết mỗi ngày theo thói quen dùng bút mực. Tất cả đều ngẫu hứng, tức thì, là thứ chợt hiện ngay khoảnh-khắc-đó, vì vậy cuốn sách sẽ có cấu trúc thoạt nhìn rất lỏng lẻo. Nhưng bên dưới sự ngẫu hứng kia, có một trật tự: trật tự của cuộc tìm kiếm/tái xác định bản ngã như một con người, như một nghệ sĩ.

Đời tôi có hai điều ám ảnh lớn: Nơi chốn và Tình yêu. Nơi chốn, chứ không phải quê hương. Nơi chốn hàm nghĩa khoảng không bên ngoài, xung quanh ta; và cả khoảng không trong nội tâm nữa. Tình yêu, chứ không phải tình ái, tình thương. Tình yêu hàm nghĩa bản năng gần lại với một ai đó, cưu mang chăm sóc một ai đó, không nhất thiết là người tình. Nếu bạn đã từng đọc tôi từ những cuốn sách trước (Mặt, Những Ghi Chép Vụn, Thị Dân), bạn sẽ hiểu tôi đang muốn nói điều gì, và Nơi chốn/Tình yêu đã hiện ra trong văn tôi, nhạc và ảnh tôi như thế nào.

Cuốn Sổ Trắng chứa đựng Nơi chốn/Tình yêu từ điểm nhìn của hai năm 2013 - 2014. Điểm nhìn ấy hướng nội hơn xưa, vậy nên tôi kiệm lời hơn xưa, nhưng không buồn hơn xưa là mấy.

Bạn hãy coi Cuốn Sổ Trắng, một cách đơn giản, là nhật ký của tôi thời điểm nói trên. Việc công bố nhật ký, ở bất cứ trường hợp nào, là cố gắng của một người trong việc tiến lại gần người khác, bày tỏ sự thân mật, trao tặng sự yêu thương.

Không có gì trầm trọng cả.

***

Buổi ký sách, giao lưu tác giả trong phạm vi hẹp diễn ra lúc 15:30 - 17:00 Chủ nhật 22/3/2015 tại Hideaway Cafe, 41/1 Phạm Ngọc Thạch, Quận 3, TP. HCM. Chủ trì giao lưu: MC Nguyễn Minh

Continue reading...

24 năm

Mon, Mar 16, 2015

0 Comments

Những ca khúc tập viết của tôi giai đoạn 1985 - 1989 rất dở. Những người học sáng tác đều được dạy rằng ca khúc (nhạc có lời) là thể loại sơ cấp, đơn giản nhất, phải là nhạc không lời (khí nhạc) mới cao sang. Vậy mà hồi đó tôi không chịu nhiều áp lực khi viết khí nhạc (những đoản khúc soạn cho guitar độc tấu, song tấu, những bản tứ tấu đàn dây), trong khi đánh vật mãi mới được một ca khúc mà xem lại vẫn xấu hổ không dám phổ biến. Bây giờ, sau hai mươi bốn năm sáng tác (tính từ điểm mốc “Em Về Tinh Khôi” 1991) và gần 700 bản thảo ca khúc, tôi có thể bịa ra vô vàn giai thoại lý thú và cao sang, ví dụ một ngày đẹp trời bỗng thấy David Foster là tấm gương lớn về giai điệu, Bernie Taupin là vị thầy lớn về ca từ, thế là mình đi theo và từ đó thành công—nhưng sự thật không hề thi vị thế. Tôi đã xây dựng phong cách ca khúc (hòa âm, cấu trúc, giai điệu, ca từ) cho chính mình từ những mảnh lượm lặt mỗi chỗ một ít: nhạc cổ điển (chủ yếu là Chopin và Vivaldi), nhạc Phạm Duy, nhạc Trần Thiện Thanh, hòa âm new age kiểu Yanni, thơ Bùi Giáng và văn xuôi Mai Thảo.

Nhìn lại đoạn đời đã trải, tôi thấy mình thuộc thiểu số những người may mắn được sống trọn vẹn với công việc mình yêu thích. Có những người chỉ có thể làm tốt (và tồn tại nhờ) những việc họ không thích. Được làm nhạc, viết văn, chụp ảnh—đấy, toàn những việc thú vị—cả một phần đời dài, tôi cho đó là một ân sủng. Một món quà quý báu mà Đời đã tặng.

Tôi còn có 24 năm nữa gắn mình vào làm một với nghệ thuật.

Continue reading...
Older Entries